Autonomie
Autonomie betekent dat leerlingen het gevoel hebben dat ze zelf keuzes kunnen maken en invloed hebben op hun leerproces. Wanneer leerlingen ervaren dat hun mening telt, verhoogt hun motivatie en betrokkenheid.
In deze rubriek vind je tools en werkvormen die leerlingen helpen om zelfstandiger te leren werken:
- De leerlingen krijgen een keuzeweek waarin ze hun taken zelfstandig mogen inplannen dit bevordert hun motivatie.
- Leerlingen stellen hun eigen persoonlijke doelen op waar zij aan willen werken.
Keuzeweek
Een keuzeweek is een georganiseerde week waarin leerlingen de kans krijgen om zelfstandig aan taken te werken die door leerkrachten worden aangeboden. Deze taken kunnen remediërend, verdiepend of creatief zijn en sluiten aan bij de doelen van het lopende curriculum. Tijdens deze week kiezen leerlingen zelf welke opdrachten ze wanneer uitvoeren, wat hun betrokkenheid en verantwoordelijkheid vergroot. Ze leren plannen, prioriteiten stellen en zelfstandig werken. Dit zijn belangrijke vaardigheden binnen zelfregulerend leren. Als leerkracht biedt je duidelijke taken aan met instructies, doelen en een realistische tijdsinschatting. Je begeleidt de leerlingen waar nodig bij het maken van keuzes of het indelen van hun week. De keuzeweek biedt ruimte voor differentiatie, persoonlijke leerdoelen en portfolio-opbouw. Evaluatie gebeurt op basis van het geleverde werk, inzet en het leerproces. Zo wordt de keuzeweek niet alleen een leermoment voor leerlingen, maar ook een kans voor leerkrachten om doelgericht en flexibel te begeleiden.
Persoonlijke doelen
In dit onderdeel stellen de leerlingen hun eigen leerdoelen op: dingen die zij willen verbeteren, ontdekken of bereiken tijdens een project of periode. Dit kunnen vakinhoudelijke doelen zijn (bv. beter leren presenteren) of persoonlijke doelen (bv. leren plannen, meer durven spreken, beter samenwerken).
Zij krijgen de kans om doelen te formuleren in hun eigen woorden, wat zorgt voor meer betrokkenheid en motivatie. Tijdens het proces kijk je regelmatig terug naar je doelen: ben je al op de goede weg? Moet je bijsturen? Wat lukt goed? Wat is nog moeilijk? Door dit regelmatig op te volgen, nemen de leerlingen verantwoordelijkheid voor hun eigen leerproces. Dit verhoogt de autonomie, omdat je bewuste keuzes leert maken in functie van je groei. Leerkrachten en mentoren helpen in het begin met het leren van eigen doelen opstellen, maar de leerling blijft de eigenaar van zijn/haar doelen.
